Bağlantı ve içerik kilitli
Görmek için konunun ilk mesajını beğenin ve konuya bir yorum yazın.Her iki işlem de tamamlanmalı. Ardından sayfayı yenileyin.
Görmek için konunun ilk mesajını beğenin ve konuya bir yorum yazın.Her iki işlem de tamamlanmalı. Ardından sayfayı yenileyin.
RAM alırken kutunun ya da ürün sayfasının üzerinde "16-18-18-36" gibi bir sayı dizisi görürsünüz. Çoğu kişi sadece frekansa bakıp bu kısmı atlar ama bu dört rakam, belleğin gerçek performansını frekans kadar etkiler.
Bu dört sayı ne işe yarıyor?
İlk sayı CAS Latency (CL) değeridir. İşlemci bellekten bir veri istediğinde, belleğin o veriyi çıkış hattına koyması için geçen saat döngüsü sayısını gösterir. CL ne kadar düşükse, veriye o kadar çabuk ulaşılır. DDR4'te CL16-CL18 yaygınken DDR5'te CL30-CL40 aralığı normaldir; çünkü DDR5'in saat hızı çok daha yüksek olduğundan mutlak gecikme süresi nanosaniye cinsinden benzer kalır.
İkinci sayı tRCD'dir (RAS to CAS Delay). Bellek, verileri satır ve sütun mantığıyla tutar. Önce doğru satır etkinleştirilir, sonra sütuna erişilir. tRCD bu iki adım arasındaki bekleme süresidir.
Üçüncü sayı tRP'dir (Row Precharge). Yeni bir satıra geçmeden önce mevcut satırın kapatılıp hattın yeniden şarj edilmesi gerekir. tRP bu şarj süresini belirtir.
Dördüncü sayı tRAS'tır (Row Active Time). Bir satırın en az ne kadar süre açık kalması gerektiğini tanımlar. Genellikle CL + tRCD + birkaç ek döngü civarında olur.
Gerçek gecikmeyi nasıl hesaplarsınız?
Nanosaniye cinsinden gecikmeyi bulmak için şu formül kullanılır: (CL / frekans MHz) × 2000. Örneğin 3200 MHz CL16 bir modülde hesap 16 / 3200 × 2000 = 10 ns çıkar. 4800 MHz CL40 bir DDR5 modülde ise 40 / 4800 × 2000 ≈ 16,7 ns olur. Bu yüzden sırf frekans yüksek diye gecikmenin düştüğünü varsaymak yanıltıcıdır.
BIOS'tan bu değerleri manuel olarak sıkılaştırmak mümkündür ama her modülün silikon kalitesi farklı olduğu için kararlılık testinden geçirmeden günlük kullanıma geçmek riskli olur. MemTest86 veya işletim sistemi içinden çalışan TestMem5 gibi araçlarla en az birkaç saat test yapmakta fayda var.
Siz RAM alırken zamanlama değerlerine bakıyor musunuz, yoksa sadece frekans ve kapasiteye mi odaklanıyorsunuz?
Görseller: Wikimedia Commons (PantheraLeo1359531, CC BY 4.0)