İşlemcinin hızı sadece saat frekansıyla belirlenmez; verilere ne kadar çabuk ulaştığı da en az o kadar etkili. RAM bile işlemcinin çalışma hızına kıyasla yavaş kalır, bu yüzden CPU'ların kendi üzerinde birden fazla önbellek (cache) katmanı bulunur.
Önbellek seviyeleri ve aralarındaki fark
L1 önbellek her bir çekirdeğin hemen yanında oturur ve erişim süresi birkaç nanosaniyenin bile altındadır. Boyutu oldukça küçüktür, genellikle çekirdek başına 32-64 KB veri, bir o kadar da komut önbelleği şeklinde ayrılır. İşlemcinin o an üzerinde çalıştığı veriler burada tutulur.
L2 önbellek yine çekirdeğe özeldir ama L1'e göre daha büyük, biraz daha yavaştır. Modern masaüstü işlemcilerde çekirdek başına 256 KB ile 2 MB arasında değişen kapasiteler görebilirsiniz. L1'de bulunamayan veri buraya sorulur; hâlâ RAM'e gitmekten kat kat hızlıdır.
L3 önbellek ise tüm çekirdeklerin paylaştığı ortak bir havuzdur. Kapasitesi çok daha yüksektir, bazı işlemcilerde 32 MB'ı, hatta özel tasarımlarda 96-128 MB'ı bulabilir. Erişim süresi L1 ve L2'ye göre uzundur ama yine de ana belleğe gitmekten çok daha kısa sürer.
Pratik etkisi nasıl hissedilir
Özellikle oyunlarda L3 önbellek boyutunun performansa doğrudan etkisi fark edilebilir düzeydedir. Aynı mimariyi kullanan iki işlemciden L3'ü büyük olan, özellikle çözünürlüğün düşük tutulduğu CPU-limitli senaryolarda daha yüksek kare hızı verebilir. Bunun sebebi, sık erişilen oyun verisinin RAM'e gidip gelmek yerine önbellekte kalabilmesidir.
Derleme, sıkıştırma ve veritabanı sorguları gibi veri yoğun işlerde de önbellek isabet oranı (cache hit rate) toplam süreyi ciddi biçimde etkiler. İşlemci karşılaştırmalarında sadece çekirdek sayısına ve frekansa bakmak yerine önbellek yapısına da göz atmakta fayda var.
Siz işlemci seçerken önbellek boyutlarını ne kadar dikkate alıyorsunuz?
Önbellek seviyeleri ve aralarındaki fark
L1 önbellek her bir çekirdeğin hemen yanında oturur ve erişim süresi birkaç nanosaniyenin bile altındadır. Boyutu oldukça küçüktür, genellikle çekirdek başına 32-64 KB veri, bir o kadar da komut önbelleği şeklinde ayrılır. İşlemcinin o an üzerinde çalıştığı veriler burada tutulur.
L2 önbellek yine çekirdeğe özeldir ama L1'e göre daha büyük, biraz daha yavaştır. Modern masaüstü işlemcilerde çekirdek başına 256 KB ile 2 MB arasında değişen kapasiteler görebilirsiniz. L1'de bulunamayan veri buraya sorulur; hâlâ RAM'e gitmekten kat kat hızlıdır.
L3 önbellek ise tüm çekirdeklerin paylaştığı ortak bir havuzdur. Kapasitesi çok daha yüksektir, bazı işlemcilerde 32 MB'ı, hatta özel tasarımlarda 96-128 MB'ı bulabilir. Erişim süresi L1 ve L2'ye göre uzundur ama yine de ana belleğe gitmekten çok daha kısa sürer.
Pratik etkisi nasıl hissedilir
Özellikle oyunlarda L3 önbellek boyutunun performansa doğrudan etkisi fark edilebilir düzeydedir. Aynı mimariyi kullanan iki işlemciden L3'ü büyük olan, özellikle çözünürlüğün düşük tutulduğu CPU-limitli senaryolarda daha yüksek kare hızı verebilir. Bunun sebebi, sık erişilen oyun verisinin RAM'e gidip gelmek yerine önbellekte kalabilmesidir.
Derleme, sıkıştırma ve veritabanı sorguları gibi veri yoğun işlerde de önbellek isabet oranı (cache hit rate) toplam süreyi ciddi biçimde etkiler. İşlemci karşılaştırmalarında sadece çekirdek sayısına ve frekansa bakmak yerine önbellek yapısına da göz atmakta fayda var.
Siz işlemci seçerken önbellek boyutlarını ne kadar dikkate alıyorsunuz?