Güç düğmesine bastığınız anda ekranda bir şey görünmeden önce bilgisayar sessizce bir dizi test ve kontrol aşamasından geçer. Bu sürece POST (Power-On Self-Test) denir ve donanımın sağlıklı çalışıp çalışmadığını işletim sistemi yüklenmeden önce doğrular.
POST adım adım ne yapar
PSU'ya güç geldiğinde anakart üzerindeki voltaj hatları stabilize olur ve bir "Power Good" sinyali gönderilir. Bu sinyal gelmeden işlemci çalışmaya başlamaz. Sinyal geldiğinde CPU, UEFI/BIOS firmware'inin bulunduğu bellek adresine atlar ve POST rutinini çalıştırır.
İlk test edilen bileşen genellikle CPU'nun kendisidir; ardından sıra RAM'e gelir. Bellek modüllerinin varlığı ve temel erişilebilirliği kontrol edilir. Bu aşamada sorun varsa çoğu anakart ekrana görüntü bile veremez, çünkü henüz video çıkışı başlatılmamıştır. O yüzden RAM arızalarında siyah ekranla karşılaşırsınız. Sonrasında GPU başlatılır ve artık ekrana bilgi yansıtılabilir hale gelir. Klavye, fare, depolama aygıtları ve diğer çevre birimleri de sırayla taranır.
Hata kodları ve sesli uyarılar
Eski anakartlarda POST hataları bip kodlarıyla bildirilirdi. Tek kısa bip genellikle "sorun yok" anlamına gelir; uzun bipler veya belirli kombinasyonlar hangi bileşende sorun olduğunu gösterir. Bu kodlar üreticiden üreticiye değişir, o yüzden anakart kılavuzuna bakmak şart. Günümüzde birçok anakart bunun yerine LED göstergeleri veya küçük segmentli ekranlar kullanıyor. Özellikle debug LED'leri olan kartlarda CPU, DRAM, VGA ve BOOT etiketli dört LED sırayla yanıp söner; hangisinde takılı kalırsa sorun o bileşendedir.
POST tamamlandıktan sonra kontrol boot loader'a devredilir ve işletim sistemi yüklenmeye başlar. Bilgisayarınız açılırken takılıyorsa veya ekrana görüntü gelmiyorsa, sorunun hangi aşamada kaldığını anlamak için bu LED'lere ya da bip kodlarına dikkat etmek işinizi çok kolaylaştırır. Sizin anakartınızda debug LED'i var mı, yoksa hâlâ bip kodlarıyla mı uğraşıyorsunuz?
POST adım adım ne yapar
PSU'ya güç geldiğinde anakart üzerindeki voltaj hatları stabilize olur ve bir "Power Good" sinyali gönderilir. Bu sinyal gelmeden işlemci çalışmaya başlamaz. Sinyal geldiğinde CPU, UEFI/BIOS firmware'inin bulunduğu bellek adresine atlar ve POST rutinini çalıştırır.
İlk test edilen bileşen genellikle CPU'nun kendisidir; ardından sıra RAM'e gelir. Bellek modüllerinin varlığı ve temel erişilebilirliği kontrol edilir. Bu aşamada sorun varsa çoğu anakart ekrana görüntü bile veremez, çünkü henüz video çıkışı başlatılmamıştır. O yüzden RAM arızalarında siyah ekranla karşılaşırsınız. Sonrasında GPU başlatılır ve artık ekrana bilgi yansıtılabilir hale gelir. Klavye, fare, depolama aygıtları ve diğer çevre birimleri de sırayla taranır.
Hata kodları ve sesli uyarılar
Eski anakartlarda POST hataları bip kodlarıyla bildirilirdi. Tek kısa bip genellikle "sorun yok" anlamına gelir; uzun bipler veya belirli kombinasyonlar hangi bileşende sorun olduğunu gösterir. Bu kodlar üreticiden üreticiye değişir, o yüzden anakart kılavuzuna bakmak şart. Günümüzde birçok anakart bunun yerine LED göstergeleri veya küçük segmentli ekranlar kullanıyor. Özellikle debug LED'leri olan kartlarda CPU, DRAM, VGA ve BOOT etiketli dört LED sırayla yanıp söner; hangisinde takılı kalırsa sorun o bileşendedir.
POST tamamlandıktan sonra kontrol boot loader'a devredilir ve işletim sistemi yüklenmeye başlar. Bilgisayarınız açılırken takılıyorsa veya ekrana görüntü gelmiyorsa, sorunun hangi aşamada kaldığını anlamak için bu LED'lere ya da bip kodlarına dikkat etmek işinizi çok kolaylaştırır. Sizin anakartınızda debug LED'i var mı, yoksa hâlâ bip kodlarıyla mı uğraşıyorsunuz?